Wielerclub Roda was op 11 augustus 1933 op de nieuwe baan aan het trainen en voorzitter O. Gerards (33) stond bij de ingang de toegang te regelen. Gerards was zelf een uitgeweken Duitser. Statenloos geworden omdat hij was gedeserteerd, zelfs nog in het Vreemdelingenlegioen gediend. Hij trouwde een Nederlandse, een weduwe. Eén van haar zoons ging net als hij wielrennen. Gerards werd voorzitter van Roda.
Hij had een buurman, zo'n bruinhemd, die hem verraadde. Aan de grenspost kwam die de Duitse agent Mommers vertellen dat Gerards een communist zou zijn. Daarna liep hij op de bij de renbaan staande Gerards af en zei: 'ze gaan je arresteren', en liep weg. Gerards zag het gevaar en wilde vluchten, terug de grens over. Mommers, niet in uniform, hield hem staande, Gerards stak zijn handen omhoog maar de agent schoot hem van dichtbij neer. Op de wielerbaan draaiden de renners hun rondjes, de muziek bleef luid spelen.
Gerards werd een voorbijkomende tram ingetrokken om hem naar een (Duitse) arts te brengen, de gewaarschuwde stiefzoon reed mee. Een paar dagen later overleed hij. De verontwaardiging was groot. De nazi's gebruikten als verdediging dat Gerards op een lijst van gezochte spionnen zou staan, wat ongeloofwaardig was omdat hij zich al veel vaker bij de wielerbaan had laten zien.
De wielerbaan, waarop in wedstrijden nooit meer dan 30% van de deelnemers buitenlander mocht zijn, is in de oorlog als uitvalsbasis gebruikt en later deels door een granaat vernield. Er zou samengewerkt worden, een mooi symbool van verbondenheid - dat viel tegen. Op de rotonde ertegenover staat nu een Skulptur der Brüderlichkeit: een knoop in een touw, die je ook als handdruk kunt zien.
B 50.860003 L 6.077543
Foto 5-7-2013